Omgang met monumenten

Hoeveel monumenten ondergaan nog puur en enkel een restauratie. Veel vaker zal het gebeuren dat er gewijzigde eisen aan een monument worden gesteld door andere gebruikers of door een nieuwe functie. Dit vraagt om aanpassingen en verbouwingen, waarbij dan tevens aandacht wordt besteed aan de technische staat van de gebouwonderdelen. Dat hierbij niet moet worden uitgegaan van de nieuwbouwstandaard lijkt evident, maar toch wordt er te vaak naar het monument gekeken alsof het een nieuwbouw betreft en gaan op die manier onnodig monumentale onderdelen voorgoed verloren.

Introductie

Bij beschermde gemeentelijke of rijksmonumenten hebben alle betrokkenen de taak te zorgen dat veranderingen aan het monument passen binnen zijn cultuurhistorische en stedenbouwkundige context. Een succesvol ontwerp – succesvol vanuit een oogpunt van monumentenzorg én architectonische kwaliteit – is een ontwerp dat hoogwaardig is, de historische betekenis en ontwikkelingsgeschiedenis van het gebouw leesbaar laat en bestendigt én een duurzame instandhouding van het gebouw garandeert. De belangrijkste regel is “behoud gaat voor vernieuwen”. Om dit te begrijpen moeten we een stukje van de geschiedenis van de monumentenzorg behandelen. Ook wordt aandacht besteed aan het belang van archeologie in het voorbereidingsproces.

Tot slot wordt in korte lijnen het vergunning aspect behandeld. De gemeente speelt daarbij een belangrijke rol: van de eerste ideeën tot de vergunning en plaatsing. De gemeente kan aangeven wat er cultuurhistorisch waardevol is aan een monument of beschermd gezicht en ook schetst zij wat het gemeentelijke erfgoedbeleid toestaat.